U sjeveroistočnom dijelu opštine Ugljevik, među pitomim brežuljcima i plodnim njivama, smjestilo se selo Korenita – mjesto koje na prvi pogled djeluje tiho i skromno, ali u sebi nosi bogatu istoriju i snažan identitet lokalnog stanovništva.
Korenita se prostire na sjevernim obroncima Majevičkih brda, koji se postupno spuštaju prema nižim nadmorskim visinama Posavine i Semberije. Sjeverni dijelovi sela obuhvataju dolinske ravni rijeka Lukavac (Gnjica) i riječice Gnjica, gdje dominiraju poljoprivredne površine.
Površina sela je 1235 hektara. Značajan dio teritorije sela pokriven je šumama – mahom hrasta i bukve.
Selo je lokalnim putevima povezano sa susjednim selima, osim sa Bobetinim Brdom, sa kojim nema direktne putne veze.
Lokalni put L3, koji prolazi kroz zaseok Popovići i povezuje centar opštine sa regionalnim putem R-I-4104, poslednjih decenija intenzivno se koristi kao najkraća veza za putnike iz pravca Loznice ka Brčkom i obrnuto. Međutim, profil i kvalitet puta, kao i njegova kategorizacija, ne odgovaraju njegovom regionalnom značaju.
Nakon izgradnje autoputa Banja Luka-Beograd, odnosno njegove dionice Brčko Distrikt – Bijeljina, ovaj putni pravac će dobiti dodatni značaj. Ideje za modernizaciju saobraćajnice i njeno povezivanje priključkom na autoput još uvijek su u fazi koncepta i nisu detaljnije razrađene prostorno-planskom dokumentacijom
Tragovi prošlosti
Korenita je evidentirana u popisu Zvorničkog sandžaka iz 1533. godine u varijanti imena Koranita u nahiji Koraj sa 25 kuća, 5 neoženjenih, 1 baštinom i 1 primićurom. Isti dokument popisuje, u blizini sela Korenite i mezra Deda Đuro, koji je timar Kambera, sina Kamenka. Mezdra ili mezra je riječ arapskog porijekla i označava njivu, zemlju oranicu; polje ili obradivo zemljište koje se nalazi u blizini nekog sela, koju obrađuju mještani tog sela ili označava razrušeno ili napušteno selo. Takođe, u blizini sela Korenita se pominje Čifluk kneza Marka – drugim imenom: baština Vučerina, koja je bila deo timara Kneza Marka, sina Dimitrija.
Na razmeđi 18. i 19. vijeka, zbog burnih istorijskih događaja, ovi krajevi su ostali uglavnom pusti, nakon čega je usledilo doseljavanje novih stanovnika, uglavnom iz Hercegovine.
Predanje govori da su prvi naseljenici iz Hercegovine bili Kandići. Naselili su se u Kandić mali. Po predanju bili su veliko seobeno društvo i beg im je nudio da ostanu u Tutnjevcu. Jamčio im da ih Turci neće uznemiravati, ali oni nisu htjeli begu vjerovati nego se nasele u šume u Koreniti. Za vrijeme kuge u 18. vijeku Kandići su se naselili kod stare vode, a poslije oko današnje škole.
Periodi velikih istorijskih previranja, poput Prvi svjetski rat i Drugi svjetski rat, ostavili su trag i na ovom području. Mnogi mještani učestvovali su u ratovima, dok su poslijeratne godine donijele obnovu i spor, ali stabilan razvoj sela.
Uspostavom opštine Zabrđe nakon Austrougarske okupacije 1878. godine prvi načelnik opštine je bio iz Korenite – Lazar Popović.
Osnovna škola u selu je otvorena 1890. godine i jedna je od najstarijih u ovoj regiji.
U časopisu Istočnik, mitropolije Dabrobosanske iz 1903. godine objavljen je Imenik članova svešteno-udovičkog mirovinskog fonda, u kom se spominje ime Đorđa Svitlića (Jasenovac, 1862 – Beograd, 1927), sveštenika parohije Korenita u Zvorničko-tuzlanskoj eparhiji, što je prvo pominjanje imena sveštenika.
Paroh Svitlić je izgradio kapelu i prvobitnu crkvu-brvnaru u susjednom mjestu Piperci. Narodno predanje u Pipercima govori da je crkva prenijeta iz groblja Tomići u Koreniti.
Đorđev sin Ljubomir (1888-1944) takođe je bio sveštenik parohije Korenita.
U Koreniti je 18. avgusta 1923. godine osnovan i odbor Prosvjete, ali ubrzo je i prestao raditi: 31. maja 1924. godine. U periodu između dva rata u selu je zabilježeno i djelovanje Narodne hrišćanske zajednice koja je proslavljala Svetoga Savu kao svoju slavu.
Tokom Drugog svjetskog rata u ovom selu, u lokalnoj školi se nalazio štab Sedamnaeste majevičke brigade, pod komandom narodnog heroja Veljka Lukića Kurjaka, kao i partizanska bolnica (od novembra 1941. do februara 1942. godine) na čijem čelu je bio student medicine iz Patkovače Nikola Spasojević, po kome se poslije rata zvao medicinski centar u Bijeljini.
Život između tradicije i savremenosti
Korenita je danas primjer mjesta koje uspijeva da sačuva duh prošlih vremena, a istovremeno se prilagođava savremenom načinu života. Poljoprivreda i dalje ima važnu ulogu – uzgoj žitarica, voća i stočarstvo ostaju osnov egzistencije za mnoge porodice.
Ipak, mlađe generacije sve češće odlaze u veće centre poput Bijeljina ili čak u inostranstvo, što predstavlja izazov za opstanak sela. Uprkos tome, mnogi se vraćaju korijenima, obnavljaju porodična imanja i pokušavaju da udahnu novi život ovom kraju.
Zajedništvo kao najveća vrijednost
Ono po čemu se Korenita posebno izdvaja jeste snažan osjećaj zajedništva. Tradicionalna okupljanja, seoske slave i međusobna pomoć i dalje su temelj društvenog života. U takvom okruženju, svako poznaje svakoga, a vrata kuća su, simbolično i doslovno, uvijek otvorena.
Korenita nije samo geografska tačka na mapi – ona je priča o ljudima, njihovoj istrajnosti i vezi sa zemljom. Upravo u tim vrijednostima leži njena snaga i razlog zbog kojeg, uprkos izazovima modernog doba, ovo selo nastavlja da traje.
TD portal / D.Mandić
